Historia    

Biblioteka Polska w Waszyngtonie została założona w maju 1991 roku z inicjatywy działaczy Polonii waszyngtońskiej skupionych wokół Tadeusza Walendowskiego. Od początku funkcjonuje jako organizacja non-profit prowadzona przez wolontariuszy, której celem jest upowszechnianie polskiej literatury, języka, historii i kultury oraz zachowanie polskiego dziedzictwa narodowego w Stanach Zjednoczonych.

Na przestrzeni ponad trzech dekad Biblioteka stała się jednym z najważniejszych ośrodków życia kulturalnego Polonii w regionie DMV (District of Columbia, Maryland i Virginia). Oprócz prowadzenia wypożyczalni organizowała spotkania autorskie, wykłady, koncerty, dyskusje literackie, projekcje filmowe, wydarzenia rodzinne i obchody świąt narodowych. Była miejscem spotkań kolejnych pokoleń Polonii, a także przestrzenią dialogu między środowiskami polskimi i amerykańskimi.

W ciągu tych lat Biblioteka zgromadziła kolekcję liczącą ponad 8000 książek oraz setki filmów, czasopism i materiałów multimedialnych. Szczególną wartość stanowią wydawnictwa emigracyjne, publikacje trudno dostępne w Polsce oraz książki ofiarowane przez autorów i instytucje. Biblioteka prowadziła również działalność wydawniczą, publikując przez wiele lat biuletyn "Wiadomości z Biblioteki", dokumentujący życie kulturalne Polonii waszyngtońskiej oraz działalność samej instytucji.

Gośćmi Biblioteki byli wybitni przedstawiciele polskiej kultury, nauki i życia publicznego, m.in. Jan Józef Szczepański, Jan Nowak-Jeziorański, Danuta Mostwin, Henryk Grynberg, Aleksandra Ziółkowska-Boehm, Teresa Torańska, Irena Grudzińska-Gross, Jacek Fedorowicz, Jacek Bocheński, Teresa Siedlarowa i Leon Kieres.

Biblioteka angażowała się również w przedsięwzięcia o znaczeniu międzynarodowym. W latach 2015 - 2017, we współpracy z Biblioteką Kongresu Stanów Zjednoczonych, zrealizowała projekt Klasa 1926, którego efektem było zdigitalizowanie i udostępnienie online kolekcji Polskich Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych z 1926 roku – jednego z najcenniejszych zespołów źródeł dotyczących relacji polsko-amerykańskich.

Zaangażowanie wieloletnich wolontariuszy Biblioteki było wielokrotnie doceniane przez władze Rzeczypospolitej Polskiej. Osoby związane z Biblioteką otrzymały odznaczenia państwowe za działalność na rzecz ochrony polskiego dziedzictwa narodowego i promocji kultury polskiej poza granicami kraju.

W 2018 roku Biblioteka znalazła się w najtrudniejszym momencie swojej historii. Zalanie budynku, w którym przechowywana była większość zbiorów, doprowadziło do utraty siedziby i wstrzymania regularnej działalności. Znaczna część kolekcji wymagała zabezpieczenia, a dostęp do pozostałych zbiorów został poważnie ograniczony.

Od 2026 roku Biblioteka realizuje kompleksowy program odbudowy. Obejmuje on zabezpieczenie i inwentaryzację zbiorów, rozwój nowych programów edukacyjnych i kulturalnych, digitalizację materiałów archiwalnych, pozyskanie nowej siedziby oraz odbudowę działalności wypożyczalni. Równolegle prowadzone są działania na rzecz zachowania pamięci o historii Biblioteki i jej twórcach, a także udostępnienia archiwów kolejnym pokoleniom badaczy i członków Polonii.

Do dziś Biblioteka Polska w Waszyngtonie pozostaje organizacją prowadzoną w całości przez wolontariuszy. Łącząc ponad trzydzieści lat tradycji z nowoczesnym podejściem do edukacji i ochrony dziedzictwa, kontynuuje swoją misję budowania więzi między Polską, Polonią i amerykańskim społeczeństwem.

Zobacz także:
Biblioteka Polska w Waszyngtonie (Wikipedia).